ทำความรู้จักกับ ‘คอลลาเจน’ ให้มากขึ้น คอนลาเจนวุฒิศักดิ์

ทำความรู้จักกับ ‘คอลลาเจน’ ให้มากขึ้น คอนลาเจนวุฒิศักดิ์ พอได้ยินคำว่า คอลลาเจน เชื่อเลยว่าทุกคนต้องนึกถึง ผิวขาว ผิวใส ด้วยคอลลาเจน แต่รู้หรือไม่ว่า คอลลาเจนนั้นไม่ได้ส่งผลดีแค่ผิว แต่ยังมีดีต่อกระดูกด้วย อยากรู้ว่าคอลลาเจนมีดีอย่างไรบ้าง เรามาทำความรู้จักกับคอลลาเจนประเภทต่าง ๆ พร้อมประโยชน์ของคอลลาเจนกันดีกว่า

คอลลาเจน คืออะไร ?
คอลลาเจน (Collgen) คือ โปรตีนชนิดหนึ่งที่มีการรวมตัวของกรดอะมิโน (amino acid) หลายชนิดต่อกันเป็นสายยาว ที่สำคัญ ได้แก่ glycene prolene และ hydroxyprolene เส้นใยคอลลาเจนมีลักษณะเป็นสายเกลียวที่มีหน่วยโมเลกุลเกี่ยวพันกันมากมาย โดยปกติผิวหนังมีคอลลาเจนเป็นโครงสร้างอยู่มาก ผิวหนังของมนุษย์จึงมีความยืดหยุ่น แต่นอกจากผิวหนังแล้ว ร่างกายของมนุษย์เรายังมีคอลลาเจนเป็นส่วนประกอบของ กระดูกอ่อน เอ็นกล้ามเนื้อและกระดูก ข้อต่อ ขน เส้นผม รวมถึงเนื้อเยื่อทั้งหมดในร่างกาย ซึ่งคอลลาเจนเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้เซลล์ยึดเกาะกัน

คอลลาเจน มีกี่ชนิด ?
จริง ๆ แล้ว คอลลาเจนมีมากกว่า 16 ชนิดด้วยกัน แต่ตัวหลัก ๆ ที่รู้จักกันทั่วไปมีอยู่ไม่กี่ชนิด ได้แก่

คอลลาเจนชนิดที่ 1 (Collagen Type I) หรือ คอลลาเจนไทป์ 1
ส่วนใหญ่จะพบในกลุ่มของสัตว์ชั้นสูง อยู่ในส่วนของหนังแท้ เอ็น พังผืด เนื้อกระดูกแข็ง สำหรับคอลลาเจนชนิดที่ 1 นี้จะประกอบไปด้วยกรดอะมิโนไกลซีน มีประมาณ 1 ใน 3 ของกรดอะมิโนทั้งหมด ส่วนของกรดอะมิโนที่ไม่บิดเป็นเกลียวสั้นที่ประกอบด้วยฮิสติดีน และไทโรซีน

คอลลาเจนชนิดที่ 2 (Collagen Type II) หรือ คอลลาเจนไทป์ 2
เป็นคอลลาเจนชนิดเดียวกับที่พบในเซลล์กระดูกอ่อนบริเวณข้อต่อ แตกต่างจากคอลลาเจนที่พบในเซลล์ผิวหนัง ซึ่งจะเป็นคอลลาเจนชนิดที่ 1, 3 และ 4 (Collagen type 2, III และ IV) คอลลาเจนไทป์ทู จะช่วยซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอของส่วนประกอบที่อยู่ในข้อ โดยกระตุ้นให้มีการสังเคราะห์เซลล์ใหม่เพิ่มขึ้น ช่วยเพิ่มระดับของกรดไฮยาลูโรนิค (Hyaluronic acid) ซึ่งเป็นส่วนประกอบของน้ำหล่อเลี้ยงในข้อ และยังยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ที่ย่อยสลายน้ำหล่อเลี้ยงข้อ มีคุณสมบัติช่วยลดอาการปวดข้อและข้อยึดได้ ทำให้การเคลื่อนไหวของร่างกายดีขึ้น

คอลลาเจนชนิดที่ 3 (Collagen Type III) หรือ คอลลาเจนไทป์ 3
พบได้ปริมาณน้อย (ประมาณ 10 เปอร์เซ็นต์) มักพบในผิวหนังที่เริ่มมีการสร้างใหม่ เช่น ผิวหนังที่เป็นแผล หลอดเลือด ส่วนมากจะพบในผิวของเด็ก ผิวเด็กจึงดูนุ่มเนียน เต่งตึง

คอลลาเจนชนิดที่ 4 (Collagen Type IV) หรือ คอลลาเจนไทป์ 4
คือคอลลาเจนที่มีลักษณะความจำเพาะ โดยพบได้เฉพาะบริเวณเส้นใยฝอยของเยื่อบุผิวแผ่นบาง ๆ ในบริเวณนอกเซลล์

ถ้าร่างกายขาดคอลลาเจนจะเป็นอย่างไร ?
-ผิวหนังแห้งกร้าน ไม่เต่งตึง ดูหยาบกระด้าง
-ริ้วรอยเหี่ยวย่น ดูแก่ก่อนวัย
-กระดูก และ ข้อต่อเสื่อม มีเสียงดังกร๊อบแกร๊บขณะเดินหรือลุก
-มีอาการเจ็บเข่า ปวดหลัง ปวดเอว
-ระบบไหลเวียนโลหิตเสื่อม
-การเผาผลาญไขมันด้อยลง ทำให้อ้วนง่าย
-สุขภาพโดยรวมไม่ดี
-บาดแผลหายช้า
-ผมไม่แข็งแรง ผมขาดหลุดร่วงง่าย

ในปัจจุบันมีการนำคอลลาเจนมาใช้ประโยชน์เกี่ยวกับด้านความสวยความงาม และเพื่อดูแลรักษาสุขภาพ เพราะด้วยความที่ยิ่งมนุษย์อายุมากขึ้น คอลลาเจนในร่างกายก็ยิ่งลดลง ดังนั้นคอลลาเจนจึงมักถูกขายในรูปแบบของผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ซึ่งโดยส่วนใหญ่จะเป็นคอลลาเจนชนิดที่ 1 และคอลลาเจนชนิดที่ 2